Laatste update:
maart 2012

Volgende update:
juli 2012

 

Geodiversiteit, aardkundige waarden en aardkundig erfgoed

    

Geodiversiteit, in Nederland ook aangeduid met het begrip aardkundige waarden, omvat drie verschillende aardkundige perspectieven op het landschap: geomorfologie, geologie en bodemkunde en hun relaties met natuur en cultuur.

Voor meer duidelijkheid .....-- klik hier voor de Powerpoint Presentatie --

  
Wetenswaardigheden

Het begrip geodiversiteit is ontstaan aan het begin van de negentiger jaren van de vorige eeuw in Australië.

In 2004 schreef Murray Gray het eerste boek over Geodiversiteit dat door Wiley werd uitgebracht.

De aardkundige waarden van Nederland zijn geinventariseerd in de tachtiger jaren van vorige eeuw, in provinciale werkgroepen o.l.v. Gerard Gonggrijp, de GEA-inventarisatie. In 2000 is deze inventarisatie in beperkte vorm herhaald, waarbij een 20% van de gebieden moest worden afgeschreven. Zie voor de resultaten van deze inventarisatie: www.aardkunde.nl

Door de Nederlandse overheid is beleid voor deze waarden aangekondigd in 1985 en in de Nota Landschap, 1994. In de Nota Ruimte 2005 heeft het rijk de zorg op zich genomen voor de aardkundige waarden in de nationale landschappen en parken. Zorg en beleid voor de overige aardkundige waarden is doorgeschoven als een taak van de provincies.

De eerste aardkundige monumenten zijn in de jaren twintig van vorige eeuw door Natuurmonumenten aangewezen: de Heimansgroeve en het Mirdummerklif. De provincie Utrecht heeft in 1997 de aanwijzing van Aardkundige Monumenten opnieuw gestart. Dit initiatief is door de provincies Noord-Holland en Noord-Brabant al snel overgenomen. Later zijn ook de provincies Drenthe en Zeeland hiermee begonnen.

De websites van Natural England en Scottish Natural Heritage geven een overzicht van de Sites of Special Scientific Interest SSSI's die er op aardkundige gronden sinds 1940 door de overheid worden beschermd. Daarnaast bestaan er regionale netwerken van geosites die door vrijwilligers worden onderhouden.

Het Europees Geopark netwerk is in 2000 opgericht door vier Europese geoparken. In 2004 werd het initiatief geadopteerd en ondersteund door Unesco en ontstond ook een Global Geopark Netwerk. Inmiddels zijn er 50 door de Unesco ondersteunde Europese Geoparken. Zij stimuleren regionale ontwikkeling via duurzame toeristische ontwikkeling, product innovatie en educatie. Elk geopark positioneert zichzelf rond een internationaal uniek aardkundig landschap of fenomeen en vraagt daarnaast ook aandacht voor natuur en cultuurwaarden in het gebied. 

In de provincie Drenthe is men al enkele jaren bezig met de ontwikkeling van een Geopark Hondsrug.

Geodiversiteit is in 2010 onderdeel geworden van het Noorse natuurbeleid en richtgevend voor het flora- en faunabeleid.

Engeland werkt met Geodiversity Action Plan. Zie bijvoorbeeld het Geodiversity Action Plan of London.